Pityriasis rosea


Algemeen

Pityriasis rosea is een huidziekte die plotseling ontstaat en een karakteristieke huiduitslag geeft. De oorzaak is onbekend. Waarschijnlijk is het een infectieziekte. De aandoening is volstrekt onschuldig en geneest spontaan na 6-8 weken.

 

Hoe ontstaat pityriasis rosea?
De oorzaak van pityriasis rosea is onbekend. Er zijn aanwijzingen dat het om een infectieziekte gaat die mogelijk wordt veroorzaakt wordt door bepaalde typen herpesvirus. Een enkele keer hebben twee gezinsleden gelijktijdig of direct na elkaar pityriasis rosea, maar de aandoening is nagenoeg niet besmettelijk. De ziekte wordt vooral gezien bij kinderen en jongvolwassenen.

 

Wat zijn de verschijnselen?
Het eerste verschijnsel van pityriasis rosea is een rode en schilferende plek, meestal op de romp, in de hals, op een bovenarm of een bovenbeen. De plek is rond of ovaal en 2-5 centimeter groot. Deze plek wordt vaak de ‘moederplek’ genoemd. Vervolgens ontstaat er in een periode van gemiddeld 10 dagen een uitgebreide huiduitslag van rozerode en schilferende plekjes. Deze plekjes zijn kleiner en minder vurig dan de moederplek.

 

De plekjes zijn veelal gerangschikt volgens het patroon van wat de ‘splijtlijnen van de huid’ wordt genoemd. Hierdoor ontstaat op de rug en de borst een patroon van de takken van een kerstboom. Deze ‘kerstboomconfiguratie’ is karakteristiek voor pityriasis rosea. De aandoening is dan ook meestal gemakkelijk door huisartsen en dermatologen te herkennen.

 

De romp, bovenarmen en bovenbenen zijn de gedeelten van het lichaam waar de uitslag het vaakst voorkomt, maar de vlekken kunnen ook elders optreden, bijvoorbeeld in het gezicht en op het behaarde hoofd bij kinderen.

 

Van pityriasis rosea wordt men niet ziek. Sommige patiënten zijn wat ‘grieperig’, maar het wordt betwijfeld of dat wel het gevolg is van de huidziekte. Wel kan de uitslag wat jeuken. Na 6 tot 8 weken is de uitslag bijna altijd weer spontaan genezen. Niet in alle gevallen verloopt de aandoening zoals hierboven is beschreven.

 

 

Hoe wordt de diagnose gesteld?
De diagnose kan doorgaans worden gesteld op grond van het verhaal van de patiënt en het kenmerkende aspect van de huiduitslag. Soms kunnen andere huidafwijkingen veel lijken op pityriasis rosea en kan de diagnose niet direct gesteld worden. In een dergelijk geval zal de huisarts of de dermatoloog je vragen om na een aantal weken terug te komen. Laboratoriumonderzoek, zoals het afnemen van een stukje huid voor microscopisch onderzoek, is meestal niet nodig.

Behandeling

In de meeste gevallen is geen behandeling nodig en kan de spontane genezing worden afgewacht. Als de jeuk erg hinderlijk is kan er een crème, een zalf met corticosteroïden of eventueel jeukstillende tabletten worden voorgeschreven.